Wielu Polaków decyduje się na prowadzenie własnej działalności gospodarczej w Niemczech (tzw. Gewerbe), nie posiadając tam jednak stałego biura czy siedziby. Ten model jest szczególnie popularny w branży opieki nad seniorami. Aby ułatwić Ci nawigację w gąszczu międzynarodowych przepisów, eksperci z kancelarii podatkowej e-podatki.eu przygotowali ten przewodnik. Dowiesz się z niego, co w świetle prawa oznacza brak „stałego zakładu” oraz jak prawidłowo rozliczyć takie dochody.
Czym jest „stały zakład” (Betriebsstätte)?
„Stały zakład” to kluczowe pojęcie z zakresu międzynarodowego prawa podatkowego, które definiuje stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. To właśnie od istnienia stałego zakładu zależy to, w którym kraju zapłacisz podatek dochodowy od zysków swojej firmy.
W ogólnym ujęciu, aby uznać, że polski przedsiębiorca posiada stały zakład w Niemczech, musi on dysponować m.in.:
- Biurem lub filią: Miejscem, z którego realnie zarządza firmą i podejmuje decyzje.
- Punktem sprzedaży lub sklepem: Fizyczną lokalizacją, w której obsługuje klientów.
- Warsztatem lub fabryką: Przestrzenią przeznaczoną do produkcji lub świadczenia usług stacjonarnych.
Gewerbe bez stałego zakładu w branży opiekuńczej
Jeśli Twoja działalność zarejestrowana w Niemczech nie spełnia powyższych kryteriów, oznacza to, że w świetle umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie posiadasz tam stałego zakładu.
Sztandarowym przykładem jest branża opieki nad seniorami. Osoba, która rejestruje niemieckie Gewerbe, aby świadczyć usługi opiekuńcze bezpośrednio w domach podopiecznych (przemieszczając się między różnymi adresami i nie wynajmując własnego biura), nie tworzy w Niemczech stałego zakładu. W konsekwencji prawo do opodatkowania zysków z takiej działalności ma kraj rezydencji podatkowej przedsiębiorcy – czyli Polska.
Pamiętaj, że zasady te dotyczą osób prowadzących własną działalność. Jeśli jednak w ciągu roku pracowałeś w Niemczech również na umowę o pracę (na etacie) i odprowadzano za Ciebie zaliczki (Lohnsteuer), procedura wygląda inaczej i masz szansę uzyskać wysoki zwrot nadpłaconego podatku z Niemiec bezpośrednio z niemieckiego Finanzamtu.
Zasady opodatkowania i wymiana informacji
Współpraca między polskim a niemieckim fiskusem
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że dochody wypracowane na terenie Niemiec pozostaną „niewidoczne” dla polskiego fiskusa. Nic bardziej mylnego. Polski Urząd Skarbowy ściśle współpracuje z niemieckimi organami podatkowymi, a międzynarodowa wymiana informacji finansowych odbywa się automatycznie.
Ukrywanie niemieckich dochodów z Gewerbe wiąże się z ogromnym ryzykiem. W przypadku kontroli, podatnik musi liczyć się z koniecznością uregulowania zaległego podatku dochodowego w Polsce, powiększonego o wysokie odsetki karne, a w skrajnych przypadkach z odpowiedzialnością karnoskarbową.
Jak prawidłowo wypełnić PIT-36 w Polsce?
Rozliczenie zagranicznej działalności gospodarczej wymaga precyzji. Jako podatnik musisz uwzględnić swoje przychody z Niemiec w polskim zeznaniu rocznym. Wymaga to poprawnego zadeklarowania kwot i spełnienia określonych warunków:
- Przeliczenie dochodu na PLN: Przychody i koszty wyrażone w euro należy przeliczać na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu.
- Właściwa kwalifikacja: Dochód z niemieckiej Gewerbe wpisujesz jako dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, konieczne jest więc rozliczenie PIT-36 z załącznikiem ZG dla dochodów zagranicznych oraz ewentualnie formularza PIT/B.
- Koszty uzyskania przychodu: Pamiętaj, że od przychodu możesz odliczyć wydatki ściśle związane z prowadzoną działalnością. W branży opiekuńczej mogą to być np. udokumentowane koszty podróży czy zakup specjalistycznej odzieży.
